محمد بن عقيل ، كه در زمان خود شيخ حنبليان بود ، در بغداد درگذشت . او بسيار خوب مناظره مىكرد و حاضر جواب بود . در آغاز جوانى مذهب معتزله را نزد ابو الوليد مطالعه مىكرد و به اين مذهب گرائيده بود . بدين جهة حنبليان در صدد كشتن او برآمدند . و او ناچار به باب المراتب پناه برد و چند سال در آن جا پنهان ماند . بعد توبه كرد تا اينكه توانست از نهانگاه خود بيرون آيد و در ميان مردم ظاهر شود . مصنفاتى دارد كه از جملهء آنها كتاب الفنون است .